Niezwykłe historie

Nicefor Czernichowski nawiązał stosunki dyplomatyczne z Chinami, które uznały niepodległość jego państwa. Kancelaria cesarza Kangxi (1654-1722), uznawanego za jednego z najwybitniejszych cesarzy w historii Chin, pisała do Jaxy listy w języku polskim, tytułując listy „do mądrego chana” (być może swój udział mieli w tym… polscy misjonarze z zakonu jezuitów, którzy w XVII w. przybywali w Chinach). Państwo Jaxa stało się tak szeroko znane,...

Największa tajemnica Francji, Człowiek w Żelaznej Masce

Natychmiast po jego śmierci całe wyposażenie jego celi zostało spalone, a wnętrze ogołocone z „kafelków” i pobielone. Chodziło oczywiście o zniszczenie ewentualnych zapisów lub innych znaków, które mógł zostawić, a które mogłoby wskazać, kim był. Dziewiętnastego listopada 1703 r. w Bastylii zmarł więzień nazwiskiem Marchialy. Wcześniej przebywał jeszcze w trzech innych więzieniach, w tym jako Eustachy Dauger w cytadeli...

Żelazny Człowiek na wojnie polsko-bolszewickiej

Bolszewickie brzmią kohorty:To ne Lachy! To są czorty!Czorty z piekła tu nasłane,Tylko w Lachów przeodziane!Spasi Boh, Spasajtie duszu!I w tył pełni animuszu.Stoj brat! Krzyczą inne jegry:To nie czorty! To są negry! W 1920 r. bolszewicy rozrzucili w Kijowie ulotki „informujące”, że rząd francuski obiecał wysłać Piłsudskiemu dwie dywizje składające się z Murzynów, ale kolejarze niemieccy oświadczyli, że nie...

ZWALCZANY PRZEZ KAŻDĄ WŁADZĘ

8 września 1927 r. Tadeusz Dołęga-Mostowicz, wówczas 29-letni, późnym wieczorem – ok. 23:30 opuścił redakcję dziennika przy placu Starynkiewicza i udał się na ulicę Grójecką nr 44, do swego wuja, profesora Politechniki Warszawskiej Zygmunta Rytla, u którego wówczas zamieszkiwał. Był już blisko domu, gdy został napadnięty przez czterech nieznanych do dziś sprawców. Był prawdziwą przedwojenną...

Kiedyś to były mecze, czyli jak SETKI lat temu w piłkę grano

Konkwistadorzy zakazali gry w piłkę. Zniszczyli setki kodeksów, pozwalających odtworzyć kulturę Mezoameryki, a wraz z nimi – zapisy o zasadach gry w piłkę. Zakazana gra została przechowana w ukryciu, Nic dziwnego, że dziś piłka nożna jest w Meksyku, Brazylii czy Argentynie niemal religią. Tysiące lat tradycji zobowiązuje. Czy odśpiewali już Państwo nieformalny hymn polskich kibiców...

OŁYKA – stolica księstwa

Wzmiankowana w źródłach w XII w. Ołyka od 1589 do 1939 r. stanowiła stolicę ordynacji Radziwiłłów. Miała chwile chwały, gdy bogaciła się na handlu zbożem, miała i upadki, gdy palili ją Kozacy. W 1943 Ołyka stanowiła schronienie dla polskich uchodźców z rzezi wołyńskiej. W Zamku Radziwiłłów razem z Niemcami bronili się przed atakami UPA. Mimo to z rąk ukraińskich nacjonalistów w Ołyce zginęło 87 Polaków. Gdy Niemcy...

Michnik jak ostatni menel i ekstrema PRL na górskich szlakach

Ireneusz Jasiuk

Udawali turystów wędrujących z plecakami po górskich szlakach, podczas gdy tak naprawdę przemycali zakazaną literaturę religijną i polityczną przez granicę. Niekiedy celem górskiej wędrówki było po prostu nielegalne spotkanie z działaczami antykomunistycznymi z Czechosłowacji. Tego rodzaju próby podejmowane były szczególnie w dwóch granicznych pasmach górskich: w Karkonoszach i Górach Złotych. Czechosłowacka opozycja skupiona była wokół...

Tomasz Rzeczycki

Jeremi Wiśniowiecki

Książę przeklęty przez matkę? Wiśniowiecki w testamencie wyraził życzenie, by go pochowano w Wiśniowcu, ale kondukt nie podążył do tej posiadłości magnata, lecz do Sokala. Podobno Wiśniowiec był zagrożony przez Kozaków. Tyle tylko, że ani w Wiśniowcu, ani w oddalonym od niego o zaledwie 80 km od niego Sokalu… nikt o zagrożeniu kozackim nie myślał. Ostatecznie trumna z ciałem księcia została jednak złożona właśnie...

Wojny krwawe i bezkrwawe o… nic

22/04/2024

Homo sapiens to dziwny gatunek. Jako jedyny w przyrodzie potrafi sam stworzyć sobie okazję do krwawych wojen z powodów co najmniej absurdalnych. Od czasu wojny trojańskiej, jak mawiał pan Zagłoba „o ryżą kosę” (dla niewtajemniczonych w polszczyznę – o rudy warkocz, czyli o kobietę), ludzkość zaliczyła co najmniej kilka konfliktów, które nigdy nie powinny się zdarzyć. Jedne zajmowały ludzi chyba tylko z braku...

Wyjątkowo pechowe święto

22/04/2024

Noc Kupały z 21 na 22 czerwca 1262 r. była na pewno pogodna. Mieszkańcy Warszawy udali się nad Wisłę na kupalskie święto. Książę Siemowit na pewno też opuścił swój gród Jazdów, stojący w okolicach dzisiejszych Łazienek Królewskich, by wziąć w niej udział. Być może to on rozpalił pierwsze ognisko. Z jedynej zachowanej relacji możemy dowiedzieć...